Umrę, rozerwie mnie na kawałki, na pokładzie jest bomba, odpadnie skrzydło, zostanę porwany – to jedne z wielu obaw podróżnych, którzy panicznie boją się latać. Jak sprawić, by podróż w chmurach była przyjemnością, a nie męką? Sprawdzone patenty w moim poradniku!
Według badań amerykańskiego Newsweeka nawet połowa podróżnych odczuwa lęk związany z podróżami lotniczymi. Linia lotnicza British Airways przebadała mieszkańców Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Wynik: 42 proc. z nich boi się latać. A jak jest w Polsce?
– Z badań, które przeprowadzałam m.in. wśród pracowników dużych korporacji, którzy często latają, wynika, że problem ma co trzeci pasażer – mówi Agnieszka Markiewicz, psychoterapeutka i była stewardesa Polskich Linii Lotniczych LOT, która prowadzi zajęcia z osobami cierpiącymi na awiofobię. Na kursie „Pokochaj latanie” razem z pilotem, mechanikiem samolotowym oraz lekarzem przekonują wystraszonych pasażerów, że latanie to nic strasznego.
Na zajęciach nie ma wolnych miejsc. Na pytanie wykładowców „Czego boicie się w samolocie?”, z sali pada najpierw chóralna odpowiedź: „śmierci”, a potem dodatkowe argumenty przeciwko lataniu: za sterami może siedzieć wariat, zepsuje się podwozie, zabraknie powietrza lub paliwa, wybuchnie pożar, znikniemy z radaru, uderzy w nas stado ptaków, zostaniemy zestrzeleni albo będziemy lecieć zbyt szybko lub za wolno i spadniemy.
Rozmawiam z Dominikiem, specjalistą od marketingu, który przestał podróżować z dnia na dzień. – Nie wydarzyło się nic złego. Jednak trudniej było mi znieść fakt, że wsiadając do aluminiowej tuby, oddaję swoje życie w obce ręce. Nie wiem, kim jest pilot i w jakim stanie jest maszyna – wyjaśnia.
Przy samolocie Bombardier Q400 NextGen mechanik pokładowy Adam Macander opowiada, jak zbudowana jest maszyna, i zapewnia, że awaria jednego z systemów nie oznacza katastrofy. – Różne odgłosy silników, turbulencje czy włączające się światełko „zapiąć pasy” nie muszą oznaczać niczego złego – przekonuje Macander. I przypomina, że samolot to wciąż najbezpieczniejszy środek transportu. Organizacja International Air Transport Association obliczyła ryzyko katastrofy samolotu jako 0,81 na milion lotów, co oznacza, że prawdopodobieństwo śmierci w katastrofie lotniczej wynosi zaledwie 0,00001 proc.
– Pasażerowie muszą wiedzieć, że aby zostać pilotem, trzeba ukończyć wiele kursów i zdobyć niejedną licencję. Jednak szkolenia i tysiące wylatanych godzin to nie wszystko – uspokaja wystraszonych pasażerów kpt. Igor Augustyniak, dyrektor operacji lotniczych w Eurolocie. – Każda linia lotnicza ma swoje osobne wymagania i oczekuje podnoszenia kwalifikacji, a pilot chcący zasiąść za sterami samolotu pasażerskiego musi posiadać m.in. tzw. type rating – przeszkolenie na konkretny samolot. Poza tym sam proces rekrutacji jest wieloetapowy, włączając w to wywiad psychologa. A każdy samolot, zanim zostanie dopuszczony do lotu, przechodzi testy i uzyskuje określone certyfikaty – dodaje kapitan.
Agnieszka Markiewicz radzi, by przed podróżą pomyśleć o przyjemnych chwilach, a podczas startu czy lądowania zająć się tym, co lubimy, np. czytaniem książki, rysowaniem, modlitwą. – Pomaga też rozmowa z pasażerem obok, dlatego najlepiej latać w towarzystwie. A przygotowując się do podróży, można też wcześniej odwiedzić lotnisko, oswoić się z nim – przekonuje. Więcej porad ekspertki w ramce.
Agnieszka Markiewicz radzi, co robić kiedy poczujesz lęk przed lotem:
– Zadzwoń do kogoś bliskiego i chwilę porozmawiaj.
– Przypomnij sobie miłe zdarzenia z życia.
– Popatrz na załogę wchodzącą do samolotu i uświadom sobie, że oni też chcą bezpiecznie wrócić do domu.
– Pomyśl o miejscu, do którego lecisz, o celu podróży.
– Zawsze miej przy sobie coś, co lubisz czytać, i odtwarzacz mp3 z ulubioną muzyką.
– Przy wejściu do samolotu powiedz stewardesie, że boisz się latać. Przesadzi cię bliżej swojego miejsca lub będzie częściej do ciebie podchodzić.
– W samolocie postaraj się zrobić krótkie ćwiczenie: napinaj na kilka sekund mięśnie od pięści po stopy, po czym je rozluźniaj. Pozbędziesz się niepotrzebnego napięcia.
Na pytania wystraszonych pasażerów odpowiada kpt. Igor Augustyniak:
Dlaczego samolot lata?
Elementem magicznym jest siła nośna unosząca samolot. Powstaje dzięki ruchom powietrza
wokół skrzydeł. A co z silnikami? Lot bez nich jest możliwy, podobnie jak ruch samochodu toczącego się bez napędu. Samolot może powrócić na ziemię lotem szybowym, bez użycia silników, co nie jest proste, ale możliwe.
Czy samolot ma ABS?
Tak. Samoloty mają taki system. Nazywa się antyskid. Działa podobnie jak w samochodach. Zresztą to automobiliści przejęli go z lotnictwa i zaadaptowali do potrzeb samochodów.
Podczas lotu może zabraknąć powietrza?
Na pewno nie. Samolot nie jest zamkniętą puszką. Można powiedzieć, że oddycha. Powietrze przez silniki trafia do układów ogrzewania i klimatyzacji. Są też zawory upustowe, przez które wypuszczany jest jego nadmiar. Ruch powietrza wymuszany jest także przez wentylatory. Jeśli któryś z systemów zawiedzie, co zdarza się bardzo rzadko, albo dojdzie do dekompresji, czyli nagłego rozszczelnienia kabiny, załoga może być zmuszona do obniżenia lotu do tzw. bezpiecznej wysokości ok. 3 tys. m. Na tym poziomie wszelkie nieszczelności nie są niebezpieczne dla załogi i pasażerów. Podczas zniżania awaryjnego pasażerom zapewniony jest tlen z butli i z generatorów (maski wypadają z sufitu).
Skąd się bierze zmiana brzmienia silników?
Piloci mają wpływ na moc generowaną przez silniki. W przypadku samolotów turbośmigłowych zwiększanie mocy i wyższa prędkość obrotowa śmigieł oznaczają większy hałas
w kabinie pasażerskiej. Najgłośniej jest przy starcie, kiedy silniki pracują prawie pełną mocą. Po oderwaniu się od ziemi następuje faza rozpędzania. Silniki cichną. Głośniej jest przy przyziemieniu, kiedy piloci chcą natychmiast wyhamować maszynę i używają urządzenia o nazwie rewers. To odwracacz ciągu wspomagający hamowanie. Niestety rewers jest bardzo głośny.
Czy samolot może wylądować sterowany z ziemi? Teoretycznie tak. Niektóre samoloty oraz lotniska są wyposażone w system automatycznego lądowania. Człowiek nie dotyka wtedy żadnych urządzeń, jego rola sprowadza się do nadzoru pracy autopilota. Ale proces takiego lądowania i tak jest inicjowany przez załogę. Sterowanie z ziemi, np. dronami, to nowy pomysł na lotnictwo.
Czym są turbulencje?
Powoduje je nieregularny
i gwałtowny ruch powietrza. Część z nich można przewidzieć. Wówczas włączamy sygnalizację „zapiąć pasy”, zmniejszamy prędkość i zmieniamy wysokość lotu. Piloci nigdy nie wlatują
w chmury burzowe; tam wstrząsy mogą być bardzo silne.